برای پر کردن دندان مواد پر کننده نقره ای بهتر است یا سفید؟

در ابتدا توضیح مختصری راجع به مواد پر کننده و ترمیمی سفید (کامپوزیت) ارائه کرده و معایب و مزایای آن را با مواد نقره ای (آمالگام) مقایسه میکنیم.
مواد پر کننده سفید دندان چیست؟

رزین کامپوزیت ترکیب پلاستیکی پر شده با شیشه (دی اکسید سیلیکون) و همرنگ دندان است. این مواد ترمیمی در دهه شصت میلادی وارد حوزه دندانپزشکی شد اما استفاده از آن به دندانهای جلویی محدود بود چرا که استحکام کافی برای تحمل فشار و سایش دندانهای عقبی را نداشت. از آن زمان تا کنون مواد کامپوزیت همرنگ دندان بهبود قابل توجهی یافته است و میتوان آنها را با موفقیت در دندانهای عقبی نیز استفاده کرد. کاپوزیت را نه تنها برای ترمیم پوسیدگی دندان استفاده میکنند، بلکه برای زیبا سازی لبخند و ایجاد لبخند هالیوودی نیز از آن استفاده میشود تا رنگ دندانها را سفید و زیبا کرده و بد شکلی های دندانها را اصلاح کند.

مواد پر کننده نقره ای دندان چیست؟

بیشتر ما دندانهای پر شده نقره ای رنگ را دیده ایم و با آن آشنایی داریم. آمالگام دندانپزشکی که برای پر کردن دندانها استفاده میشود مواد نقره ای رنگیست که از ترکیب جیوه و آلیاژی از نقره، قلع و مس ساخته میشود. جیوه 45 تا 50 درصد از این ترکیب را شامل میشود. جیوه برای اتصال فلزات به یکدیگر و ایجاد دوام و استحکام پر کردگی دندان استفاده میشود. پس از سالها تحقیق مشخص شد جیوه تنها عنصری است که این فلزات را به هم متصل نگه میدارد به صورتی که بتوان در حفره دندان آنها را قرار داد.
پر کردن دندان با کامپوزیت چگونه است؟

ابتدا دندان برای ترمیم آماده سازی میشود، سپس دندانپزشک به صورت لایه به لایه مواد ترمیمی را در حفره ایجاد شده در دندان میگذارد و با استفاده از تاباندن نور مخصوصی هر لایه را سخت میکند. پس از تمام شدن این فرایند، دندانپزشک کامپوزیت را تراش میدهد تا کاملا با دندان متناسب شود. سپس پولیش میشود تا از ساییدگی زود هنگام و تغییر رنگ آن جلوگیری شود.

پر کردن دندان با مواد کامپوزیت چقدر طول میکشد؟

پر کردن دندان با این مواد ترمیمی سفید رنگ حدود ده تا بیست دقیقه بیشتر از پر کننده نقره ای طول میکشد. زمان دقیق درمان بستگی به اندازه و محل پوسیدگی دندان دارد. بدیهیست که هر قدر به ترمیم بیشتری نیاز باشد زمان بیشتری طول میکشد.

هزینه پر کردن دندان چگونه است؟

هزینه پر کردن دندان بسیار متغیر است اما به طور متوسط پر کننده کامپوزیت یک و نیم تا دو برابر پر کننده آمالگام هزینه دارد.

مزایای پر کردن دندان با کامپوزیت نسبت به آمالگام چیست؟

زیبایی مواد ترمیمی همرنگ دندان مهمترین مزیت پر کردن دندان با کامپوزیت است. چرا که دندانپزشک میتواند رنگی کاملا مشابه دندانهای مجاور دندان در حال درمان را انتخاب کند تا ظاهر دندان پر شده کاملا طبیعی باشد. کامپوزیت به دندان میچسبد و از ساختار باقی مانده دندان محافظت مینماید. این امر کمک میکند از شکستن دندان جلوگیری شده و دندان در مقابل تغییرات دمایی شدید عایق شود. اغلب کامپوزیت به دندانپزشک امکان میدهد دندان را به مقدار خیلی کمتری (در مقایسه با پر کننده های طلا، پورسلین یا آمالگام) بتراشد تا آماده دریافت مواد پر کننده شود. آماده سازی کمتر دندان برای حفظ استحکام و مقاومت دندان و افزایش دوام پر کردگی دندان بسیار حائز اهمیت است. مواد رزین کامپوزیت با درمان لیزری پوسیدگی دندان به خوبی کار میکنند. آماده سازی دندان با لیزر اغلب باعث میشود نیازی به دریل یا تزریق برای پر کردن دندان نباشد. باندینگ کامپوزیت برای دندانهای جلویی به زیبایی و جلوه گری دندانهای جلو کمک مینماید.  از کامپوزیت برای پوشاندن سطح جونده دندان در کودکان برای جلوگیری از پوسیدگی در شیارها و فرو رفتگیهای دندان استفاده میشود. در صورتی که بخشی از کامپوزیت دچار اشکال شود میتوان به دفعات آن بخش را ترمیم کرد و نیازی به تعویض کامل پر کردگی دندان نیست.

معایب مواد پر کننده سفید چیست؟

هنگامی که قرار است دندان با کامپوزیت پر شود، شرایط دندان بسیار حساس بوده و هیچ گونه رطوبتی نباید وجود داشته باشد. گاهی اوقات خشک نگه داشتن حفره دندان برای پر کردن آن با کامپوزیت غیر ممکن است. همچنین در صورتی که بیمار غذاها و نوشیدنیهای پر رنگدانه مانند چای و قهوه زیاد مصرف کند، رنگ کامپوزیت کمی تغییر میکند. در موارد پر کردگی زیاد کامپوزیت سریعتر از آمالگام نقره ای دچار ساییدگی میشود اگر چه در مواردی که ترمیم کم باشد مشکلی پیش نمی آید.
دوام دندان پر شده با کامپوزیت در مقایسه با آمالگام چقدر است؟

مطالعات نشان میدهند طول عمر کامپوزیت 7  تا 10 سال است که این مقدار با پر کننده آمالگام قابل مقایسه است به جز در موارد پر کردگی بزرگ که در این حالت آمالگام طول عمر بیشتری نسبت به کامپوزیت دارد.

آیا جیوه موجود در آمالگام ضرر ندارد؟

جیوه در صورتی که با نقره، قلع و مس ترکیب شود هیچ ضرری برای سلامتی ندارد. هنگامی که جیوه با مواد دیگر آمالگام ترکیب میشود، ماهیت شیمیایی آن تغییر میکند به طوری که برای ما بی خطر میشود. مقدار جیوه ای که تحت فشار فک و دندان قروچه از پر کردگی دندان در دهان آزاد میشود، بسیار کم و ناچیز بوده و دلیلی برای نگرانی ندارد. در واقع این مقدار کمتر از مقدار جیوه ای است که از طریق آب و هوا و غذا وارد بدن ما میشود.
بیش از 100 سال است که برای تایید ایمنی استفاده از آمالگام تحقیقات علمی صورت میگیرد و تا کنون ادعای خطرناک بودن آمالگام هرگز ثابت نشده است.

مزایای پر کردن دندان با آمالگام نقره ای

روش پر کردن دندان با مواد نقره ای سالهای سال است که آزمایش خود را پس داده و هنوز یکی از بی خطر ترین، با دوام ترین و ارزانترین گزینه ها برای پر کردن دندان است. تخمین زده میشود که بیش از 1 میلیارد ترمیم آمالگام هر ساله انجام میشود. دندانپزشکها هنوز از آمالگام نقره ای استفاده میکنند چرا که کار با آن راحت تر است. برخی بیماران آمالگام را به گزینه های دیگر ترجیح میدهند چون بی خطر و ارزان است و طول درمان سرعت بیشتری دارد. همچنین در مواردی که به خاطر موقعیت پوسیدگی دندان و خشک نماندن محل ترمیم نمیتوان از پر کننده کامپوزیت استفاده کرد، از آمالگام استفاده میشود. جایگزین آمالگام ترکیباتی مانند طلا، پورسلین (چینی) و رزین کامپوزیت هستند که گرانتر از آمالگام می باشند. ترمیم طلا و پورسلین زمان بیشتری نیاز داشته و گاهی دو جلسه درمانی لازم دارد. مواد پر کننده کامپوزیت کمی زودتر از آمالگام ساییده و مستهلک میشوند.

آلرژی به جیوه

بروز آلرژی به جیوه بسیار کمتر از یک درصد جمعیت را درگیر میکند. افرادی که به آلرژی به جیوه ظنین هستند، باید پیش از درمان آمالگام مورد آزمایش قرار بگیرند یا به دنبال گزینه های دیگر ترمیم دندانپزشکی باشند.
دندانپزشکها از کپسولهای از پیش ترکیب شده آمالگام استفاده میکنند که احتمال جدا شدن جیوه را کاهش میدهد. آمالگامهای جدید و پیشرفته تر حاوی مقدار کمتری جیوه هستند. مطالعات نشان داده اند دندانپزشکان و کارکنان دندانپزشکی 4 تا 5 برابر بیشتر از افراد معمولی جیوه از ادرار دفع میکنند. علت این است که این افراد به صورت مکرر با جیوه سر و کار دارند.

جیوه در هوا، غذا، آب و ماهی که میخوریم نیز وجود دارد. ما از طریق این منابع مقدار بیشتری جیوه (نسبت به آمالگام) دریافت میکنیم.

فواید پر کردن دندان با مواد سفید کامپوزیت چیست؟

–    کامپوزیت دندان را محکمتر کرده و از شکستگی و ترک خوردگی ساختار دندان جلوگیری مینماید
–    کامپوزیت عایق بهتری در برابر سرما و گرما است
–    کامپوزیت از نظر زیبایی بهتر است
–    هزینه کامپوزیت و آمالگام تفاوت قابل توجهی ندارد
–    کامپوزیت بهتر از آمالگام سازگار با محیط زیست است
–    برخی افراد به جیوه یا نقره موجود در آمالگام آلرژی دارند اگر چه این وضعیت بسیار نادر است
–    اینله و آنله پورسلین CEREC ترمیمهای بهتری نسبت به آمالگام برای ترمیمهای بزرگ دندان هستند و در همان روز آماده سازی میتوان آنها را استفاده کرد
–    کامپوزیت حاشیه های ترمیم را بهتر مهر و موم میکند و همانند آمالگام نشتی ندارد
–    کامپوزیت امکان استفاده از لیزر دندانپزشکی یا آماده سازی بسیار کم دندان و در نتیجه محافظت از ساختار سالم دندان را فراهم میکند بنابراین دندان محکمتر و قوی تر بوده و مواد پر کننده کمتری استفاده میشود
–    در صورت بروز مشکلات جزئی، پر کردگی کامپوزیت را میتوان ترمیم کرد در صورتی که اغلب پر کردگی آمالگام باید کاملا تعویض شود